ရှမ်းဘာသာစကားဖြင့်ဆိုလျှင် မိန်းမောဝ် ဟု အသံနီးစပ်သည်။ မောဝ်ရှမ်းတို့၏ ပြည်ကြီး ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ရှေးအခါက မိုင်းမောဝ် ပြည်ကြီးမှာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ပြီး ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းလည်း မြင့်မားသည်။ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်၏ အဆုံးအမကို မင်းစော်ဘွား ကအစ တစ်ပြည်လုံး လိုက်နာကျင့်သုံးခဲ့ကြ သည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ထိပ်တန်း တက္ကသိုလ်ကြီးအချို့နှင့် သမ္မတ ဒေါ်နယ် ထရမ့်တို့အကြား တင်းမာမှုလက္ခဏာများ ပြသလာနေသည်ဟု နိဒါန်းချီထားသော “နယူးယောက်တိုင်းမ်” သတင်းစာကြီး၏ ဖော်ပြချက်ကို ကျွန်ုပ်ဖတ်ရှုရသောအခါ ထွေထွေလည်လည် ဆန်းဆန်းပြားပြား ဘာတွေများဖြစ်နေသနည်းဟု ကျွန်ုပ်၏ အတွေးရေလျဉ်ကြောဝယ် တဝဲလည်လည်၊ တအုံနွေးနွေး ဖြစ်မိလေ၏။

၁၈၉၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက် တနင်္လာနေ့တွင် မြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဧရာဝတီတိုင်း မြောင်းမြမြို့၌ ဖွားမြင်သည်။ အဖ ဦးဘိုးစာ၊ အမိ ဒေါ်မြစ် ဖြစ်သည်။ ဖခင်မှာ မြောင်းမြ မေခလာဆေးတိုက် မြန်မာသမားတော်၊ မိခင်မှာ မွန်မှူးမတ်အနွယ် ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းလေးယောက်တွင် အငယ်ဆုံးဖြစ်၍ အမည်ရင်း မောင်ဘချို ဖြစ်သည်။